به گزارش سلامت نیوز به نقل از همشهری، گاهی یک گفتوگوی چنددقیقهای، یک مشاوره تخصصی یا حتی تأمین هزینه آغاز یک زندگی تازه میتواند جان یک نفر را نجات دهد. طرح «نفس» با همین رویکرد آغاز شد و حالا به گفته محمدحسین زارعزاده، رئیس سازمان بسیج جامعه پزشکی کشور با همین روش تاکنون هزاران مادر را از تصمیم به سقط منصرف و از مرگ بیش از ۱۴هزار نوزاد جلوگیری شده است.
آمار دقیقی از سقطهای عمدی در کشور وجود ندارد، اما گاهی برخی مسئولان این عدد را بیش از 300هزار مورد در سال هم اعلام میکنند؛ آماری ترسناک که حق حیات را از یک انسان میگیرد. زارعزاده هم با تأکید بر این موضوع عنوان میکند: اگر همین حالا جمعیت ایران به 400میلیون نفر برسد، باز هم وظیفه ماست که از سقط عمدی جنین بهعنوان کاری غیراخلاقی، غیرانسانی و غیرشرعی جلوگیری کنیم. حق حیات جنین باید به رسمیت شناخته شود.
نفسیاران طرح
زارعزاده به این نکته اشاره میکند که هدف نفسیاران طرح «نفس» تنها جلوگیری از سقط نیست، بلکه تلاش برای کاهش نگرانیهای مادران در دوران بارداری و همراهی با آنها تا زمان تولد فرزند است؛ همراهیای که گاهی با یک جلسه مشاوره آغاز میشود و گاهی با تأمین هزینه درمان یا حمایتهای معیشتی ادامه پیدا میکند. اگرچه موفقیت نهایی چنین برنامههایی نیازمند ارزیابیهای بلندمدت و مشارکت دستگاههای مختلف است، اما تجربه سالهای گذشته نشان داده که ترکیب مشاوره، حمایت اجتماعی و مشارکت خیران میتواند در تغییر تصمیم بخشی از خانوادهها نقش مؤثری ایفا کند.
شبکهای از مشاوره و حمایت
آنچه «نفس» را از بسیاری از برنامههای مشابه متمایز میکند اتکا به شبکهای از پزشکان متخصص زنان، ماماها، کارشناسان خانواده، نیروهای بهداشتی و خیران است. اکنون بیش از ۴۶۰مرکز مردمی در سراسر کشور در قالب این طرح فعالیت میکنند. این نکتهای است که زارعزاده در ابتدای صحبتهایش با اشاره به آن عنوان میکند: تاکنون بیش از ۲۶هزار مادر برای دریافت مشاوره به این مراکز مراجعه کردهاند و نزدیک به ۲۵هزار نفر پس از دریافت مشاوره از تصمیم اولیه خود برای سقط منصرف شدهاند. نتیجه این فرایند هم تولد ۱۴هزار نوزاد بوده و البته در انتظار تولد سایر فرزندان نجاتیافته از سقط هم هستیم.
اقتصاد تنها عامل نیست
بررسیهای انجامشده در این طرح نشان میدهد مشکلات مالی مهم است، اما تنها دلیل تصمیم به سقط نیست. رئیس سازمان بسیج جامعه پزشکی در این باره توضیح میدهد: حدود ۲۵ تا ۳۰درصد موارد به مشکلات اقتصادی و معیشتی خانوادهها مربوط میشود. اما در کنار مسائل مالی، بارداری در دوران عقد، خانوادههای پرجمعیت و نگرانی از هزینههای آینده فرزند نیز از دلایل پرتکرار مراجعهکنندگان بوده است. به گفته او، در چنین شرایطی تنها توصیه و مشاوره کافی نیست، بلکه باید بخشی از مشکلات واقعی خانوادهها نیز برطرف شود.
حمایتهایی فراتر از مشاوره
زارعزاده تأکید میکند که در مراکز «نفس» هیچ اجباری برای تغییر تصمیم مادران وجود ندارد و مراجعهکنندگان تنها از خدمات مشاوره و حمایت بهرهمند میشوند. اگر خانوادهای توان پرداخت هزینه سونوگرافی، دارو یا مراقبتهای بارداری را نداشته باشد، با کمک خیران، بخشی از این هزینهها تأمین میشود. برای زنانی هم که در دوران عقد باردار شدهاند تاکنون بیش از ۱۴۰جهیزیه تهیه شده است. در مواردی برای تأمین شیر خشک و پوشک نوزادان کمکهایی صورت گرفته است.
پاشنه آشیل فرزندآوری
رئیس سازمان بسیج جامعه پزشکی معتقد است مهمترین چالش مسئله در حوزه فرزندآوری تغییر نگاه فرهنگی به خانواده و فرزند است. او توضیح میدهد: در گذشته بسیاری از خانوادهها فرزند را سرمایه زندگی میدانستند، اما امروز توجه به هزینههای فرزندپروری بیش از توجه به جنبههای مثبت آن شده؛ موضوعی که به باور او بر تصمیم زوجها برای فرزندآوری اثر گذاشته است. زارعزاده با اشاره به نقش رسانهها در اصلاح این نگاه عنوان میکند: البته گفتوگوی چهرهبهچهره همچنان اثرگذارترین شیوه فرهنگسازی است. به گفته او، تاکنون هزاران کارگاه آموزشی برگزار شده و تعداد قابل توجهی از مادرانی که زمانی خود تصمیم به سقط داشتند اکنون بهعنوان «نفسیار» تجربه شخصیشان را با مادران دیگر در میان میگذارند.
طرح «نفس» در یک نگاه
سال 1400
آغاز اجرای طرح نفس
460 مرکز
فعال مردمی در سراسر کشور
26 هزار
مشاوره برای مادران باردار
24800 انصراف
از سقط پس از مشاوره
14000 تولد
نوزاد با شروع اجرای طرح
نظر شما